یکی از مسئله های حوزۀ طراحی و حفاظت سازه های طاقی، ناپایداری طاق براثر باز شدن پای آن به سمت بیرون در صفحۀ قوس طاق است. در راستای بررسی دقیق تر این مسئله در طاق های ساخته شده از قوس های ایرانیِ شبدری کند و پنج و هفت کند، این نوشتار بر این پرسش متمرکز است که حد نهایی پایداری این قوس ها براثر باز شدن دهانه، برای نسبت ضخامت به دهانه های مختلف به چه میزان است و در فرایند تسلیم اولیه تا فروریختگی چه رویدادهایی در این قوس ها اتفاق خواهد افتاد. پژوهش در چهارچوب نظریۀ مومسان و به صورت تحلیل در حالت حد نهایی انجام می شود. ابزار تحلیل خط رانش است که بر روی قوس های یادشده با نسبت ضخامت به دهانه های متفاوت پیاده می شود. پاسخ تحلیلی با پاسخ حاصل از اعمال حرکت پایه بر روی مدل های فیزیکی، مقایسه و اعتبارسنجی می شوند. ضمن استخراج حد نهایی پایداری قوس ها برای نسبت ضخامت به دهانه های مختلف، نتایج نشان می دهند در لحظۀ آغاز حرکت، قوس های مورد نظر به یک مکانیسم چهارمیله ای تبدیل می شوند. در ادامه، با بسته شدن یکی از ترک ها، قوس مانند مکانیسم لنگ-لغزنده حرکت کرده و در طول حرکت پای قوس، محل ترک ها تغییر می کند که این تغییر بر کاهش حد نهایی پایداری این قوس ها تأثیر جدی دارد. همچنین، مقایسۀ پاسخ حاصل از دو فرض حرکت متقارن و نامتقارن ترک ها با یکدیگر نشان می دهد که فرض اول برای تحلیل ایمن است. اضافه بر آن، با افزایش دهانۀ قوس، رانش قوس افزایش می یابد که نشان از اثر تخریبی فزایندۀ رانش در طول زمان دارد. در برخی موارد بررسی شده، رانش قوس در زمان فروریختن به بیش از پنج برابر رانش اولیه می رسد.

سازند کند به سن ایوسن پسین در برش ساران واقع در البرز مرکزی، دارای لیتولوژی کربناته، مارنی، آذرآواری و تبخیری است و مرز زیرین و بالایی آن به ترتیب با سازندهای کرج و سرخ پایینی ناپیوسته است. این برش در بخش قابل توجهی از ضخامت خود دارای نهشته های تبخیری است. براساس مطالعات صحرایی، پتروگرافی و داده های پراش پرتو ایکس، نهشته های تبخیری سازند کند بیشتر شامل کانی های ژیپس، انیدریت، دولومیت، آهک و کوارتز هستند. مطالعات صحرایی و پتروگرافی نمونه های مورد مطالعه، حاکی از آن است که کانی ها ی ژیپس و انیدریت به سه شکل اولیه (نوع اول)، ثانویه (نوع دوم) و ترشیاری (نوع سوم) تشکیل شده و دولومیت ها مرتبط با دیاژنز اولیه هستند. تبخیری های اولیه شامل لامینه ها و لایه هایی از ژیپس می باشند و در محیط زیرآبی کم عمق (سالینا) بر اثر تبخیر تشکیل شده اند. تبخیری های ثانویه با بافت نودولی، ساخت اینترولیتیک و قفس مرغی، در مرحله تدفین کم عمق (سبخای ساحلی) نهشته شده اند. در نهایت تبخیری های نوع سوم با بافت های آلاباسترین، پرفیروبلاستیک و ساتن اسپار در نتیجه رخنمون یافتن تبخیری های اولیه و ثانویه در شرایط متیوریک فرآتیک به وجود آمده اند. فراوانی کانی های تبخیری در برش ساران، به همراه شواهد دیگر در این نهشته ها، بیان کننده گسترش شرایط آب و هوایی گرم و خشک در زمان تشکیل سازند کند است. با توجه به لایه ای بودن رسوبات تبخیری سازند کند در برش ساران، و همراهی آن ها با رخساره های کم عمق دریایی و وجود ضخامت قابل توجه نهشته های آذرآواری سازند کرج در زیر این نهشته ها، می توان منبع یون لازم را برای نهشت این واحدهای تبخیری، آب دریای ایوسن و همچنین مهاجرت یون ها از توف های قدیمی تر پیشنهاد کرد.

توالی سنگ های رسوبی ناودیس منطقه مورد مطالعه (افتر در 35 کیلومتری غرب سمنان)، به ترتیب شامل سازند های کرج، سمنان و کند است که سلستیت در لایه های پایینی سازند کند گسترده است. سازند کند به طور عمده شامل ژیپس، آهک و آهک ماسه دار می باشد که در محیط تبخیری نهشته شده است. با توجه به فسیل های موجود در آهک های این توالی، اخیر سن آن ائوسن بالایی بوده و در یک حوضه تبخیری کم عمق با فرونشینی متغیر و آرام تشکیل یافته است. سلستین های لایه ای، ریتمیک و عدسی های کشیده و موازی با لایه بندی کلی رسوبات منطقه بوده و در مراحل دیاژنز اولیه و اصلی تشکیل شده است. بلورهای سلستین به دو صورت (1 قطعات کشیده، خود شکل تا بی شکل و (2 عدسی ( با شکل دروغین ژیپس) ظاهر می شوند. سیلیسی شدن که در مراحل دیاژنز پسین انجام گرفته، بر لایه های سلستیت دار بیش از دیگر لایه ها تاثیر گذاشته است. زایش بخش اعظم سلستیت، با توجه به شکل و چگونگی قرار گیری آن، در توالی تبخیری، به طور عمده دیاژنتیک ارزیابی شده و بخش کمی از آن، احتمالا در اثر اشباع محلول استرونسیوم در محیط تبخیری و به صورت هم زمان با رسوب گذاری تشکیل یافته است. به نظر می رسد که با توجه به فراوانی ژیپس در محیط تبخیری کم عمق و در نتیجه فراوانی یون سولفات در آب، و نیز پایین بودن انحلال پذیری سولفات استرونسیم در مقایسه با سولفات کلسیم، حضور یون های استرونسیم در محیط، موجب تشکیل سولفات استرونسیم (سلستیت) شده است. افزون بر این، در نتیجه مهاجرت یون های استرونسیم از لایه های زیرین (سازند سمنان و کرج) به سوی سازند کند و یا جا به جایی آن ها با جریان سیال های جوی، در مراحل دیاژنتیک می تواند موجب جایگزینی سلستیت به جای ژیپس شده باشد. بالا بودن نسبی غلظت یون استرونسیم در سازند های کرج و سمنان؛ احتمال تامین این یون را از این سازند های ذکر شده بیشتر می نماید.

ارزیابی، فرآیندی برای بررسی درجه ی نیل به اهداف تعیین شده است. در این تحقیق، عملکرد سدهای اصلاحی در حوزه آبخیز کند در استان تهران با رویکرد اقتصادی تحلیل هزینه اثربخشی ارزیابی شده است. بر همین اساس، ابتدا هزینه های مرتبط با سدهای اصلاحی بر مبنای سال 1398 برآورد و اثربخشی آنها در کنترل بار رسوبی با محاسبه ی حجم رسوب ذخیره شده در مخزن این سدها تعیین شده است. سپس ارزیابی اقتصادی سدهای اصلاحی با رویکرد هزینه اثربخشی انجام شده و توزیع مکانی آن به دست آمده است. در نهایت، مقرون به صرفه ترین نوع و ارتفاع سدهای اصلاحی تعیین شده است. نتایج به دست آمده نشان می دهد که اثربخشی سدهای اصلاحی در حوزه آبخیز کند، برابر با کنترل 131782 تن بار رسوبی است. هزینه اثربخشی کلی این سدهای اصلاحی نیز برابر با 317180 ریال به ازای یک تن بار رسوبی کنترل شده و اثربخشی هزینه ی آنها، برابر با 0/00000315 تن بار رسوبی به ازای هر ریال هزینه می باشد. معیار اثربخشی هزینه در منطقه ی مطالعاتی، با افزایش ارتفاع سدهای اصلاحی تا ارتفاع 5/4 متر افزایش می یابد. بعد از این ارتفاع، اثربخشی هزینه به دلیل تغییر نوع سدهای اصلاحی از گابیونی به سنگ و ملاتی کاهش می یابد. در واقع، هزینه ی کنترل بار رسوبی در سدهای اصلاحی با ارتفاع 4/5 متر، در حدود نه برابر کمتر از سدهای اصلاحی با ارتفاع یک متر است. بر همین اساس، مشخص می شود که کنترل بار رسوبی در منطقه ی مطالعاتی با هزینه ی بالایی صورت گرفته است که یکی از دلایل اصلی آن، وجود تعداد زیاد سدهای اصلاحی در محدوده ی ارتفاعی یک تا 1/5 متر است (43 درصد) که هزینه ی کنترل بار رسوبی در آنها بسیار بالا می باشد. نتایج به دست آمده با در نظر گرفتن نوع سدهای اصلاحی نیز نشان می دهد که سدهای اصلاحی گابیونی با ارتفاع 4/5 متر و هزینه اثربخشی برابر با 134615 ریال هزینه به ازای هر تن بار رسوبی کنترل شده، کمترین میزان هزینه اثربخشی را داشته و مقرون به صرفه ترین و بهینه ترین نوع سازه برای کنترل بار رسوبی می باشد. در مقابل، سدهای اصلاحی سنگ و ملاتی و گابیونی با ارتفاع های یک و 1/5 متر نیز بالاترین میزان هزینه اثربخشی را دارد و هزینه کنترل بار رسوبی در این نوع از سدهای اصلاحی بسیار بالا می باشد. این نتایج نشان می دهد انتخاب نوع سازه در برنامه های مدیریتی در کارایی هزینه کنترل بار رسوبی تاثیر قابل توجهی خواهد داشت؛ از این رو در صورت لزوم کنترل بار رسوبی در مسیر جریان، انتخاب تعداد کمتری از سدهای اصلاحی با ارتفاع بهینه نسبت به انتخاب تعداد زیاد این سد با ارتفاع کمتر، می تواند نتایج بهتری را به همراه داشته باشد.

1هدف از این پژوهش بررسی عوامل موثر بر شکل گیری مدارس پیشرو می باشد، تا در آموزش و پرورش ایران مورد استفاده قرار گیرد. برای این منظور ابتدا با توجه به پیشینه تحقیق و مبانی نظری چهارچوب مفهومی در زمینه مولفه های یک مدرسه کارآمد و پیشرو ارایه گردید. این تحقیق از نوع تحقیقات کاربردی وتوسعه ای وروش آن ﺑﻪ ﺧﺎﻃﺮ ﻃﺒﻴﻌﺖ ﻣﻮﺿﻮع، از ﻧﻮع ترکیبی، و ﻣﺸﺘﻤﻞ ﺑﺮ روﺷﻬﺎی کمی و کیفی می باشد.. جامعه آماری این پژوهش، شامل کلیه مدیران و دبیران شاغل  در مدارس منطقه 15 و 16 شهر تهران می باشد.طبق اطلاعات بدست آمده جامعه آماری حدود 3000  نفرمی باشد. حجم نمونه با استفاده از جدول مورگان 344 نفر برآورد شده است. برای نمونه گیری در این پژوهش از روش نمونه گیری طبقه ای استفاده شد،که 84 نفر از مدیران و 260 نفر از دبیران در مطالعه حاضر، شرکت کرده اند. ابزار این پژوهش پرسشنامه محقق ساخته می باشد. جهت تجزیه و تحلیل داده ها و پاسخ به سؤال های پژوهش، از آزمون ضریب همبستگی و تحلیل عاملی  استفاده شد. نتایج تحقیق نشان دادند که مولفه های مدیریت ورهبری، عوامل پژوهشی، عوامل آموزشی، منابع انسانی، بودجه و زیرساخت ها، فناوری و تجهیزات به عنوان مولفه های اصلی شکل گیری مدارس پیشرو می باشند که مولفه عوامل آموزشی بیشترین سهم را دارد.

مقدمه و هدف: بوردتلا پرتوسیس یک باکتری کوکوباسیل گرم منفی و عامل سببی بیماری حاد تنفسی سیاه سرفه است که شمار مبتلایان به آن در سال های اخیر رو به فزونی است. توانایی تولید بیوفیلم، به این باکتری در تداخل با سیستم ایمنی میزبان، شدت بیماری و حساسیت آنتی بیوتیکی کمک می کند. لذا با توجه به اهمیت این فاکتور، در این تحقیق ما توانایی جدایه های بوردتلا پرتوسیس را در تشکیل بیوفیلم مورد آزمایش قراردادیم. مواد و روش ها: نمونه های نازوفارنکس افراد مشکوک به سیاه سرفه طی سال های 1393 تا 1395 از سراسر ایران جمع آوری و به آزمایشگاه مرجع سیاه سرفه در انستیتو پاستور ایران منتقل شدند. باکتری مورد نظر از طریق کشت جداسازی شد به طوری که ما نهایتا 20 نمونه مثبت داشتیم. درنهایت، آزمایش in vitro biofilm formation را برای سویه های جداشده انجام دادیم. نتایج: 20 نمونه بالینی بوردتلا پرتوسیس که در این مطالعه موردبررسی قرار گرفتند همگی قادر به تشکیل بیوفیلم بودند و نیز با توجه به اینکه OD خوانده شده نهایی برای آن ها بین 0.606 و 1.212 شد، لذا قدرت بیوفیلم تشکیل شده به وسیله آن ها متوسط است. نتیجه گیری: یافته های حاصل از پژوهش حاضر مشابه تحقیقات انجام شده توسط دیگر محققان است که می تواند نشان دهنده توانایی سویه های بوردتلا پرتوسیس در تشکیل بیوفیلم و ایجاد اثرات سوء ناشی از آن بر میزبان باشد، مانند مقاومت آنتی بیوتیکی، شدت بیماری و غیره. لذا با توجه به اهمیت این موضوع، نیاز به تحقیقات بیشتر و گسترده تری در این زمینه است.

زون البرز مرکزی دربرگیرنده صنایع مختلف و جمعیت بالای متمرکز (حدود یک چهارم جمعیت کشور) می باشد که شناخت منابع موردنیاز جهت تامین منابع و ایجاد زیرساخت های لازم برای این جمعیت کثیر ضروری است. یکی از مصالح عمده در زون البرز مرکزی وجود گستره متنوعی از سنگ های کربناته (سازندهای الیکا، لار، دلیچای، تیزکوه، زیارت و کند) می باشد، از این رو شناخت ویژگی های این سنگ ها از اهمیت زیادی برخوردار است. هدف مطالعه حاضر بررسی خصوصیات مهندسی شش سازند کربناته زون البرز مرکزی و رده بندی سنگ های کربناته بر مبنای جنس آن ها و بر اساس عملکرد آن ها در مخلوط-های آسفالتی می باشد. از این روی با نمونه گیری از این سازندها و انجام آزمایش های مختلف، سازندهای مورد مطالعه رده بندی شده و در ارزیابی عملکرد مخلوط های آسفالتی مورد استفاده قرار گرفته است. سازندهای انتخابی شامل الیکا، دلیچای، لار، تیزکوه، زیارت و کند می باشد. سنگ های کربناته مورد مطالعه بر اساس سنگ شناسی و عملکرد مخلوط های آسفالتی آن ها در آزمایش خستگی و ترک خوردگی رده بندی شدند. این رده بندی به ترتیب از بهترین عملکرد به سمت ضعیف ترین عملکرد شامل میکرایت (سازند الیکا)، بایوکلاست گرینستون (سازند کند)، بایوکلاست پکستون (سازند دلیچای)، بیوکلاست پکستون (تیزکوه)، پکستون-وکستون (سازند زیارت) و دولومیت (سازند لار) می باشند. به طور کلی سنگ های آهکی عملکرد بهتری از سنگ دولومیتی دارد.

سابقه و هدف: ارزیابی عملکرد عملیات آبخیزداری همواره با مقایسه پاسخ های حوزه آبخیز در شرایط قبل و بعد از اجرای عملیات انجام می شود. این روند سبب می شود تا اثر عملیات در طول زمان پخش شده و اثر واقعی آن دیده نشود و متعاقباً ضعف آن سری عملیات در طول زمان ناشناخته باقی بماند. لذا با توجه به اهمیت سدهای اصلاحی در برنامه های آبخیزداری در ایران، هدف از این مطالعه تعیین زمان واقعی تاثیر یا عمر مفید سدهای اصلاحی در کنترل دبی و بار رسوبی و ارزیابی میزان تاثیر آنها در حوزه آبخیز کند در استان تهران می باشد. مواد و روش ها: ابتدا عمر مفید سدهای اصلاحی در حوزه آبخیز کند بر اساس اطلاعات به دست آمده از منحنی جرم مضاعف بارش-رواناب و پایش های میدانی تعیین شده است. بر اساس طول عمر مفید به دست آمده، دوره مطالعاتی (94-1356) به سه دوره تقسیم شده است: قبل از احداث سدهای اصلاحی (دوره اول)، عمر مفید سدهای اصلاحی (دوره دوم) و اتمام عمر مفید سدهای اصلاحی (دوره سوم) و تغییرات دبی و بار رسوبی خروجی از حوزه آبخیز بررسی شده و با رویکرد رایج مقایسه شده است. برای برآورد بار رسوبی در هر دوره نیز از روش های منحنی سنجه رسوب استفاده شده است. یافته ها: نقاط زمانی وقوع شکستگی شیب در منحنی جرم مضاعف و نیز پایش های میدانی نشان می دهد که مدت زمان تاثیر (عمر مفید) سدهای اصلاحی در حوزه آبخیز کند به طور میانگین چهار سال (از سال 1378 تا اوایل سال 1382) بوده است. نتایج حاصل از ارزیابی اثرات سدهای اصلاحی در منطقه مطالعاتی نشان می دهد که با وجود ثابت بودن شرایط بارش، مقدار دبی خروجی و دبی های مشخصه بیشینه، کمینه و متوسط در دوره دوم نسبت به دوره اول به ترتیب 43، 66/49، 28/53 و 100 درصد کاهش یافته است. مقدار کاهش بار رسوبی در دوره دوم نسبت به دوره اول بسیار محسوس تر بوده و 47/92 درصد می باشد. این در حالی است که با اتمام عمر مفید سدهای اصلاحی (دوره سوم)، مقدار دبی و بار رسوبی خروجی از حوزه آبخیز کند، افزایش یافته و به سطح مقادیر دوره اول باز می گردد. مقایسه نتایج حاصل از این رویکرد ارزیابی (تعیین عمر مفید) با رویکرد رایج (قبل و بعد از اجرای طرح) نیز نشان می دهد که در رویکرد رایج به دلیل توزیع اثر عملیات در طول زمان، عملکرد واقعی سدهای اصلاحی معادل نصف عملکرد واقعی آنها سنجیده خواهد شد. نتیجه گیری: نتایج این تحقیق نشان می دهد که در نظر گرفتن عمر مفید در فرآیند ارزیابی، نتایج واقع بینانه تری را ارائه خواهد داد. در واقع، هرچند کارایی سدهای اصلاحی در طول عمر مفید آنها در حوزه آبخیز کند، بسیار قابل توجه بوده، اما کوتاهی عمر مفید ضعف قابل توجه این نوع از عملیات های آبخیزداری بوده است. علاوه بر این، تکیه بر سدهای اصلاحی برای پایدارسازی حوزه آبخیز کند راهکار موفقی نبوده و تنها مانع خروج رسوب تولیدی از حوزه آبخیز شده است و به همین دلیل در دروه سوم، پاسخ های حوزه آبخیز به شرایط قبل از اجرای عملیات بازگشته است. لذا، منفعت حاصل از اجرای عملیات آبخیزداری در حوزه آبخیز کند، برون حوزه ای بوده و اثرات درون حوزه ای در آن، محدود به کاهش شیب آبراهه اصلی بوده است. در واقع، در صورتی می توان عمر مفید سدهای اصلاحی را افزایش داد که عملیات آبخیزداری با اثرات درون حوزه ای در اولویت قرار بگیرند و این امر خود مستلزم کنترل فرسایش در مبدا یعنی دامنه ها است.